Polimer Nedir | Çeşitleri | Kullanım Alanı | Özellikleri

Günümüz dünyasında polimerler pek çok amaçla çeşitli yerlerde kullanılan ürünlerdir. Örneğin ilk geliştirilen polimerlerden biri olan naylon, yapay ipeğe benzer. Bunlar elbise, halat ve yelken yapımında kullanılır. Flor içeren bir polimer olan teflon, özellikle yapışmayan tavalarda ve fırın tepsilerinde kullanılır. Polivinil klorür (PVC); gıda ambalajlarında, hortumlarda, pencerelerde, kapılarda, borularda, yer döşemelerinde ve daha pek çok yerde kullanılır.

Polimerleşme olayı, kimyacıların en fazla ilgi duyduğu konulardan biridir. Tahminlere göre dünyadaki kimyacıların yaklaşık yarısı bu konu üzerinde çalışmakta, farklı özelliklere sahip polimerler üretmektedir.

Bu oluşum sırasında vinil klorürdeki karbon atomları arasındaki çift bağ açılmış, çok sayıda molekül birbirine bağlanarak büyük bir molekül oluşturmuştur. Molekülün büyük olduğunu, polivinil klorürün çizgi-maket modelindeki  harfi göstermektedir. Bu harf, tekrarlanan birim sayısını ifade eder ve birden büyük 2, 3, 4…. gibi sayma sayılarını alabilir.

Polimerleşme olayında polimerin çıkış maddesine ya da polimeri oluşturan moleküllere monomer denir. Çok sayıda monomerin tepkimeye girerek oluşturduğu büyük molekül ise polimer olarak adlandırılır.

Poli (İngilizcesi Poly) İngilizcede çok anlamında kullanılan bir ön ektir. “-mer” kelimesi ise tekrar eden grup demektir. O halde polimer, çok kez tekrar eden grup anlamına gelir.

Alkenlerden polimer oluşumuyla polyester oluşumu, tepkime mekanizması açısından birbirinden farklıdır. Bu farklılık, polyester moleküllerinin daha uzun zincirli olmasını sağlar. Bu nedenle polyester molekülleri sıkıştırıldığında birbirine daha fazla yaklaşabilir. Eğer sıkıştırılan polyester molekülleri küçük bir delikten çıkmaya zorlanırsa lifler oluşur. Oluşan lifler daha sonra bükülerek iplik haline getirilip polyester kumaş üretiminde kullanılabilir.

Polimerleşme olayının gözlendiği diğer bir madde grubu, yapısında “—NH2” ve “—OOOH” grubu bulunduran bileşiklerdir. Bu tür bileşiklerin tepkimeye girmesiyle oluşan polimerlere, poliamidler denir. Poliamidlerin halk arasındaki adı naylondur.

Günlük yaşamda yaygın olarak kullanılan diğer bir polimer türü, akrilik polimerlerdir. Kaplama ve kalıplanmış yapı malzemesi üretimi, optik gereç, mücevherat, yapıştırıcı ve dokuma elyafı imalatı gibi birçok farklı kullanım alanı olan akrilik polimerlerin hak arasında en iyi bilineni orlon ve akrilan iplikierdir. Poliakrilik olarak da adlandırılan akrilik polimerlerin monomeri, akrilik asittir.

Polimerleşme olayları dikkatlice irdelenirse yüzlerce, hatta binlerce farklı ürünün üretilebileceği söylenebilir. Bu ürünler genellikle ingilizce adlarına uygun olarak kodlanır. Örneğin polietilen, PE; polietilen tereftalat, PET; polivinil klorür, PVC; politetraflor eten ise TEFLON şeklinde kodlanmıştır. Polimerler, monomerlerine ve polimerleşme tepkimelerine bağlı olarak farklı özelliklere sahiptir. Bu nedenle farklı polimerler farklı amaçlar için kullanılır.

Polietilen Kullanım Alanı: Torba, şişe, ambalaj malzemesi vb.

Polipropilen Kullanım Alanı: Mutfak kapları, oyuncak, ameliyat malzemeleri vb.

Polivinil klorür (PVC) Kullanım Alanı: Şişe, yer döşemesi, hortum, ambalaj malzemesi vb.

Politetrafloretilen (Teflon) Kullanım Alanı: Destek maddesi, izolasyon maddesi, endüstri kapları vb.

Polisitiren Kullanım Alanı: Ambalaj malzemesi, buzdolabı kapıları, buz kaplan vb.

Kelvar Kullanım Alanı: Halat üretimi, pilotların ve itfaiyecilerin kıyafetlerinin imalatı, hafif kütleli kano yapımı vb.

Kauçuk Kullanım Alanı: Kemer, çorap, korse ve dalgıç giysisi üretimi, hortum ve lastik imalatı vb.

Polimerlerin yaşamımızda önemli bir yere sahip olduğu görülür. Ancak şu unutulmamalıdır ki polimerler genellikle inert maddelerdir. Normal koşullarda havanın oksijeniyle ya da suyla tepkimeye girmezler. Dolayısıyla polimerler uzun yıllar doğada bozunmadan kalır. Bu durum çevre kirliliğine neden olur.

Polimer malzemelerden bazılarının geri dönüşümü mümkün-dür. Geri dönüşüm, terim olarak kullanım dışı kalan, geri dönüştürülebilir atık malzemelerin çeşitli yöntemlerle ham madde olarak tekrar imalat süreçlerine kazandırılmasıdır.

Polimerler için bu özellik birçok açıdan önemlidir. Bunlardan öncelikli olanı, geri dönüşümün ham madde ihtiyacını azaltmasıdır. Bu sayede artan insan nüfusunun neden olduğu tüketim artışının doğal dengeyi bozması ve doğaya zarar vermesi azaltılmış ve engellenmiş olur. Diğer taraftan geri dönüşümle elde edilen maddelerin tekrar ham madde olarak kullanılması büyük miktarda enerji tasarrufunu mümkün kılar.

Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz


Yukarı Çık